De leerateliers van de Regionale Kenniswerkplaats Onbegrepen Gedrag zijn dé plek waar professionals, bestuurders en ervaringsdeskundigen elkaar ontmoeten om samen te leren. In elk leeratelier delen we verhalen, inzichten en ervaringen uit de praktijk, onderzoeken we wat wél werkt en ontdekken we nieuwe manieren om beter samen te werken rond onbegrepen gedrag.
Tijdens de herfsteditie van 2025 stonden ontmoeting, inzicht en samen leren centraal.
Danny trapte af met de achtergrond van de Regionale Kenniswerkplaats Onbegrepen Gedrag. Dagelijks is er wel nieuws te vinden over personen met onbegrepen gedrag. Tot nu toe is het ons samen nog niet gelukt hier een passende oplossing voor te vinden. Het project regionale kenniswerkplaats onbegrepen gedrag gaat hiermee bottum up aan de slag: leren vanuit de praktijk van personen met onbegrepen gedrag, hun omgeving en professionals die hier in de praktijk mee te maken hebben. Voor het onderzoek wordt klantonderzoek gedaan, interviews met ervaringsdeskundigen en professionals afgenomen en meegelopen met verschillende organisaties. Daarnaast worden leerateliers zoals deze georganiseerd, zowel voor professionals als bestuurders. Het doel is nieuwe samenwerkingsoplossingen creëren bij onbegrepen gedrag.
Vervolgens vertelde Hans ons over de actualiteit van onbegrepen gedrag bij het Meldpunt crisiszorg West-Brabant. In deze periode wordt er vaker aan de bel getrokken bij onbegrepen gedrag en dakloosheid vanwege de kou. Gelukkig is er een kouderegeling, waardoor er meer plekken beschikbaar zijn in de winteropvang. Daarnaast is het Meldpunt crisiszorg op dit moment een actievere samenwerking met de politie gestart. De politie zijn veelal de eersten die in een melding krijgen over een persoon met onbegrepen gedrag. Een medewerker van het Meldpunt crisiszorg gaat regelmatig mee op de wagen met de politie zodat zij direct in kunnen spelen op onbegrepen gedrag. De zaal is enthousiast over deze ontwikkeling. Nu is het nog vaak zo dat deuren sluiten bij onbegrepen gedrag omdat “wij hier niet van zijn” en de persoon met onbegrepen gedrag wederom op straat belandt, de politie steeds in actie moet komen en het probleem niet wordt opgelost. Door aanwezigen ook wel “zorgmijdende zorgaanbieders” genoemd. We zouden willen creëren dat we gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen met alle betrokkenen, waardoor er een persoonlijk passende en duurzame oplossing ontstaat.
Hierna gingen we aan de slag met vooroordelen. Linda nodigde Peter uit om naar voren te komen en stelde de zaal de vraag om te roepen wat bij je opkomt als je deze persoon ziet. Dat vonden de meesten heel ingewikkeld! Voorzichtig werden leeftijd, voetbalsupporter, bierdrinker, campingganger, etc. genoemd. Later vertelde Peter het echte verhaal, waarbij er veel van de vooroordelen niet bleken te kloppen. In groepjes werden vervolgens een aantal vragen rondom vooroordelen besproken. In de centrale terugkoppeling kwamen er nuttige dingen uit waar men in de praktijk rekening mee kan houden bij vooroordelen (zie bijlage). Hierna heeft Maaike ons meegenomen in hoe het brein werkt bij vooroordelen. Er gaat veel onbewust en slechts een klein deel bewust. Hier zitten voordelen aan, zoals snel in kunnen schatten van gevaar. Met je bewuste systeem kan je het onbewuste systeem controleren. Hiervoor kan je verschillende technieken inzetten zoals onbevangen kijken, waarderend onderzoeken (wat is er leuk of zijn overeenkomsten?) of reflexief onderzoeken (meditatie, intervisie).
Na een korte pauze vertelde Noël ons over de “open dialogue”. Een Finse methode die wordt gebruikt bij onbegrepen gedrag, met name bij psychoses. Na de uitleg gingen een aantal mensen uit de zaal aan de slag met “Arie” en zijn gezin om dit in de praktijk te brengen. De bedoeling was een open gesprek met elkaar te voeren waarbij iedereen een bijdrage leverde. Wat vooral anders en wennen was voor de professionals, is dat men niet direct met een doel aan de slag ging. Zij hadden steeds het idee ergens naartoe te moeten. Door open de dialoog aan te blijven gaan, voelen alle betrokkenen zich gehoord en ontstaat een gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Na afloop was er ruimte voor informeel napraten. Er ontstonden mooie gesprekken, nieuwe verbindingen en verdere verdieping op de thema’s van de middag.
Kon je er niet bij zijn, maar ben je nieuwsgierig? In 2026 organiseren we opnieuw vier leerateliers. Meer informatie vind je op www.rkog.nl.
