Vinden, verbinden en toeleiden naar zorg. Dat zijn de taken van de Openbaar Geestelijke Gezondheids Zorg ofwel het OGGZ-team. Het bestaat uit specialisten uit verschillende organisaties*. Samen werken ze aan het vinden van kwetsbare mensen met zorgwekkend en zorgmijdend gedrag of onbegrepen gedrag om deze na binding toe te leiden naar passende zorg en ondersteuning. ‘Als we in de regio meer met elkaar samenwerken, kunnen we dit veel beter’, zegt Camilla Bol van het OGGZ-team.
Zo’n 700 meldingen kreeg het OGGZ-team vorig jaar vanuit de regio die loopt van Putte tot aan St. Willebrord. ‘En die gaan altijd over zogenoemde zorgwekkende zorgmijders. Denk aan verwarde ouderen, een hoarder met vervuild huis, iemand met psychische problemen, daklozen, verslaafden en mensen met een combinatie van die problemen’, legt Camilla Bol uit. Zij is als verslavingsdeskundige vanuit Novadic-Kentron onderdeel van het OGGZ-team. ‘Vaak laten deze mensen onbegrepen gedrag zien en/of veroorzaken ze overlast. De meldingen komen dan ook veelal vanuit zorgorganisaties, politie, Zorg en Veiligheidshuis de Markiezaten en het meldpunt crisiszorg West Brabant. Aan ons de taak om met ons team van zo’n 15 collega’s te achterhalen wat er concreet nodig is en wie dat kan bieden.’
Dat begint bij een goede intake. ‘Veel zorgmijders willen wel hulp maar hun hulpvraag past niet bij wat organisaties bieden. Velen van hen zijn ook hulpverleningsmoe en het vertrouwen kwijt. Wij proberen samen met hun te ontdekken wat er nodig is om hun leven weer op de rit te krijgen. Daarbij kijken we heel breed naar wat er speelt. Een verslaving gaat vaak samen met psychische problematiek maar wat behandel je eerst of kan het samen? Zijn er ook financiële problemen en wie pakt dat op? Binnen het team kijken we samen vanuit ons eigen specialisme wat er op de korte en lange termijn nodig is.’
Dat werkt goed: ‘Veel organisaties weten ons bij onbegrepen gedrag te vinden. We werken bijvoorbeeld nauw samen met de GGZ, de wijk-GGD, de woningstichting, politie, reclassering en zorginstellingen. We merken ook dat zorgverleners steeds vaker een situatie met ons afstemmen voordat ze een melding doen. We geven op dat soort momenten ook vaak een klankbord en geven advies over hoe je het gesprek kan aangaan of hoe je herkent dat iemand hulp nodig heeft ook al weigert hij dat. Maar wij zijn geen behandelaars, onze taak is om cliënten naar passende zorg toe te leiden.’
En die toe leidende taak wordt steeds uitdagender, benadrukt Camilla. ‘Natuurlijk omdat de complexiteit van de gevallen toeneemt, denk maar aan de groeiende dakloosheid, de drugsproblematiek en woningtekorten. Maar het is vooral lastig vanwege de wachttijden in de zorg.
Ik kan er moedeloos van worden als het veel te lang duurt voordat we iemand kunnen plaatsen. Want we weten dat de problemen dan toenemen en doorwerken op andere levensgebieden. Denk maar aan de politie die veel te vaak moet uitrukken voor onbegrepen gedrag. Dat gaat ten koste van hun andere taken en dus ook onze veiligheid.’
Het is dan ook hard nodig dat alle organisaties meer de urgentie voelen om hier samen de verantwoordelijkheid in te nemen, vindt Camilla. ‘We kunnen zoveel leren van elkaar en elkaar op zoveel gebieden helpen. Zo zit ik vanuit het OGGZ elke drie weken bij een MDO op de MDL-afdeling bij Bravis Roosendaal om daar mee te denken in een passend nazorgtraject voor patiënten met somatische problematiek gerelateerd aan alcoholmisbruik. Goede toeleiding naar passende nazorg werkt preventief en helpt om heropnames te voorkomen. Ik ben ervan overtuigd dat we dit ook vorm kunnen geven met andere organisaties. Verder is het cruciaal dat we betere afspraken maken over wie er regie voert. En dat er commitment is tussen verschillende zorgpartijen om samen zorg te dragen voor mensen die tussen wal en schip vallen. Organisaties zullen dan eerder geneigd zijn iemand tijdelijk op te vangen als ze weten dat een andere partij het na enkele weken overneemt. We kunnen dit beter, dat weet ik zeker. En ik hoop dat het RKOG daaraan kan bijdragen.’
* GGZ WNB, Novadic-Kentron, WijZijn, Stichting Pameijer-Mozaïk en GGD West-Brabant.
